MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO MARGAREJRO


Strona Główna         Championy         Szczenięta         Psy         Suki         z Wystaw         Kontakt / Mapka

Kiedy pies jest stary ?

Literatura zaczerpnięta ze stron ROYAL CANIN:
http://www.royal-canin.pl/magazyny-kynologiczne/magazyn-kynologiczny-16-2011/potrzeby-psow-starszych

Potrzeby psów starszych

Starość to nieuchronny, naturalny etap w życiu każdego psa. Z pozoru niczym nie różni się on od wczesnej dorosłości. Jednak początkowo niezauważalne zmiany na poziomie komórkowym, stopniowo stają się jednak coraz wyraźniejsze, a proces starzenia sukcesywnie postępuje.

Wiek dojrzały

W przypadku psów cierpiących na schorzenia przewlekłe, takie jak artretyzm czy niewydolność serca, ważne jest podjęcie działań hamujących postęp choroby. Dotyczy to nie tylko wprowadzenia skutecznej terapii, ale też specjalnej diety. Konieczna jest również systematyczna kontrola wagi psa, co pozwala wykryć wszelkie zaburzenia powodujące spadek czy nadmierny przyrost masy ciała. Ponadto, bardzo ważne są systematyczne przeglądy stanu uzębienia w psów starszych.

Proces starzenia

Starzenie się to naturalny proces biologiczny, w wyniku którego organizm traci stopniowo zdolność utrzymania równowagi fizjologicznej, przez co staje się bardziej podatny na różnego rodzaju choroby. Proces ten powoduje zmiany w komórkach, całych narządach oraz przebiegu metabolizmu psa. Wiele z nich zostało rozpoznanych i szczegółowo opisanych, a wiedza naukowa z zakresu szeroko pojętej geriatrii wciąż się powiększa.

Chociaż procesu starzenia nie da się zatrzymać ani odwrócić, istnieją jednak skuteczne sposoby na jego spowolnienie. Najważniejsze jest zapobieganie rozwojowi choroby, ale jeśli już do tego dojdzie - szybka diagnoza i prawidłowe leczenie pozwalają jak najdłużej chronić psa.

Kiedy pies jest stary ?

Wiek jest tylko liczbą, lecz naprawdę liczy się kondycja. Dojrzałość i starość to pojęcia umownie definiowane na podstawie średniej długości życia. Według nich, pies dojrzały przekroczył już połowę zakładanej długości życia, a pies stary ma za sobą już trzy swego teoretycznego życia. Jednak psy różnych wielkości nie starzeją się w ten sam sposób, ani też w jednakowym tempie. Przedstawiciele ras małych żyją dłużej i starzeją się wolniej. Duże psy z kolei później dojrzewają, szybciej też pojawiają się też u nich oznaki starzenia. Dlatego potrzeby psów zależą w znacznej mierze od ich wielkości.

Starzenie się nie jest chorobą, lecz naturalnym procesem wpływającym na cały organizm. Ulegają mu bez wyjątku wszystkie narządy i układy. Dzięki zrozumieniu mechanizmów procesu starzenia można z powodzeniem opóźniać efekty tego procesu.

Czas trwania poszczególnych etapów życia jest uzależniony jest od wielkości psa. Wartości podane w tabeli powyżej są jedynie orientacyjne, ale odzwierciedlają różnice w fizjologii, które należy niewątpliwie brać pod uwagę.

Wpływ procesu starszenia na orgzanim psa

Wzrost udziału tkanki tłuszczowej


Wraz z wiekiem u psów wzrasta ryzyko nadwagi. Zmienia się udział tkanki tłuszczowej w organizmie, która rozrasta się kosztem masy mięśniowej. Znaczna utrata masy mięśniowej odbija się na ogólnej sprawności zwierzęcia, a mniej ruchu powoduje, że nadmiar energii odkłada się w tkance tłuszczowej. Błędne koło się zamyka. Niechęć do aktywności fizycznej może być też spowodowana bólem (np. zwyrodnienia stawów).

Zaburzenia apetytu i trawienia

Starsze psy często mają problemy stomatologiczne. Kamień nazębny oraz zapalenia dziąseł mogą prowadzić do utraty zębów. W efekcie, ból towarzyszący jedzeniu powoduje utratę apetytu, a stan zapalny rozprzestrzenia się na inne narządy obciążając układ immunologiczny psa i zmniejszając jego odporność. Dbanie o higienę jamy ustnej w okresie starzenia jest szczególne ważne: codzienne mycie zębów psów lub podawanie specjalnej suchej karmy (odpowiedni skład i właściwości fizyczne krokieta) spowalniają odkładanie bakteryjnej płytki nazębnej. W starszym wieku spada tempo pasażu jelitowego, w związku z obniżeniem napięcia mięśniowego w jelitach i zmniejszonym wydzielaniem soków trawiennych. Skutkuje to zaparciami, po których następują często biegunki. Tego typu zaburzenia można eliminować dzięki diecie zawierającej odpowiednie włókno we właściwych proporcjach.

U weteranów spada również zdolność wchłaniania substancji pokarmowych w jelicie. Zaleca się podawanie im karmy o wysokiej jakości i strawności, oraz unikanie nagłych zmian diety.

Upośledzenie innych funkcji organizmu

- W związku z osłabionym funkcjonowanie układu odpornościowego, starzejące się psy są bardziej narażone na infekcje.

- Osłabienie pracy nerek, wątroby i serca może prowadzić do rozwoju niewydolności tych organów. Właściwa dieta wspomaga pracę tych narządów i całego organizmu spowolniając proces degeneracji i poprawiając ogólną jakość życia psa.

- Powolny proces odwapnienia kości stopniowo osłabia szkielet zwierzęcia.

- Naturalnym produktem przemiany materii są wolne rodniki niszczące błony komórkowe w efekcie tzw. stresu oksydacyjnego. Istnieje szereg mechanizmów, za pomocą których organizm radzi sobie z wolnymi rodnikami, jednak u starzejących się psów ich działanie ulega pogorszeniu. Z pomocą jednak może tu przyjść właściwie skomponowana dieta.

- Pojawiają się nowotwory, z których część może się stawać złośliwa.

- Włos matowieje, a skóra staje się mniej elastyczna i bardziej podatna na podrażnienia.

- Zmiany w zachowaniu.

- Osłabienie sprawności narządów zmysłów: pogorszenie, a nawet utrata wzroku, pogorszenie węchu, co prowadzi do spadku apetytu.

- Choroby stawów. W początkowej fazie choroby pies może nie okazywać żadnych oznak dolegliwości, zazwyczaj jest jednak mniej chętny do dłuższych spacerów czy zabawy. Zapaleniu stawów towarzyszy tępy, przeszywający ból, który jednak można farmakologicznie usunąć.

- Bardzo ważne jest zapewnienie starszemu psu odpowiedniej dawki aktywności fizycznej. Jednak jeśli zwierzę zachowuje się zbyt spokojnie, jest zdecydowanie mniej ruchliwe lub bardziej rozkojarzone niż zwykle, zaleca się konsultację z lekarzem weterynarii. Jedną z najistotniejszych kwestii jest stała obserwacja zwierzęcia, pozwalająca na odróżnienie stopniowej utraty sprawności w wyniku postępującego procesu starzenia od zaburzeń pojawiających się zazwyczaj szybciej, jako efekt postępującej choroby.

Żywienie psów starszych

Wszelkie błędy żywieniowe popełnione w przypadku psów dojrzałych dodatkowo przyspieszają proces starzenia.

Najlepiej przestrzegać podstawowych zasad:

- Zapobieganie otyłości. Ogólny spadek aktywności fizycznej psa sprawia, że dawkę pokarmową psa można zmniejszyć o 10 %. Najlepiej jednak po konsultacji z lekarzem weterynarii wybrać specjalną karmę o obniżonej kaloryczności, dzięki czemu ograniczenie podaży energii nie stwarza ryzyka niedoborów pokarmowych.

- Zawartość białka we właściwie zbilansowanej diecie chroniącej układ odpornościowy psa powinna wynosić 25%. Zwierzętom chorym podaje się specjalne diety weterynaryjne o zmienionej zawartości białka.

- Obecność włókna sprzyja prawidłowej pracy układu trawiennego. Zapobiega również zaparciom i pozwala ograniczyć wartość energetyczną karmy przy jednoczesnym zachowaniu jej objętości.

- Zwiększona podaż witamin i pierwiastków śladowych, a w szczególności przeciwutleniaczy, takich jak witaminy E i C, polifenole z zielonej herbaty oraz flawonoidy wspomaga komórki w walce ze stresem oksydacyjnym.

- Psom starszym zaleca się podawanie pełnoporcjowych suchych karm, przeznaczonych specjalnie dla psich seniorów. W karmach przeznaczonych dla psów starszych wielkość i gęstość krokietów pomagają chronić słabsze zęby zwierzęcia, a wysoka strawność poszczególnych składników karmy zapobiega występowaniu biegunek.

Choroby wieku podeszłego u psów

Dzięki poczynionym w ostatnich latach postępom w medycynie weterynaryjnej długość życia psów - podobnie jak i kotów - znacznie wzrosła. W związku z powyższym nastąpił też rozwój nowej gałęzi weterynarii, jaką jest geriatria, czyli dział nauki zajmujący się chorobami związanymi z procesem starzenia. Szczególny nacisk kładzie się tu na regularne kontrolowanie stanu zdrowia zwierzęcia w ostatnich latach jego życia, systematyczne monitorowanie wybranych funkcji życiowych oraz pracy najważniejszych narządów. Odpowiednia profilaktyka sprzyja wczesnemu wykrywaniu potencjalnych problemów zdrowotnych i pozwala w porę podjąć właściwe działania.

Problemy behawioralne

Wraz z wiekiem następuje spadek zdolności adaptacyjnych, co może objawiać się zaburzeniami zachowania. Specjaliści od zachowań zwierząt wymieniają trzy typy zmian pojawiających się u psów w podeszłym wieku.

Agresja. Starzejący się pies częściej bywa rozdrażniony i bardziej reaktywny w odpowiedzi na dawniej ignorowane bodźce, może też reagować bardziej agresywnie. Może to być efektem procesu starzenia: osłabienia zmysłów i innych zaburzeń, dlatego zawsze konieczna jest konsultacja z lekarzem weterynarii. Przykładowo, głuchy pies może ugryźć z zaskoczenia i w obronie własnej, ponieważ nie słyszał wcześniej, że ktoś się do niego zbliża. Podobnie w przypadku psa cierpiącego na zapalenie stawu biodrowego, próba wzięcia go na ręce może po prostu sprawić mu ból, dlatego broniąc się próbuje ugryźć rękę człowieka. Zachowania takie są naturalne i nie uznaje się ich za zaburzenia.

Depresja inwolucyjna (starcza). Pies taki stopniowo traci zainteresowanie otoczeniem, a także kompetencje społeczne. Obserwuje się spadek nastroju i mniejszą aktywność, pies zaczyna też załatwiać się w niewłaściwym miejscu, ignoruje komendy czy zjada niejadalne przedmioty (pica). Zdarzają się także zaburzenia snu, wokalizacje bez przyczyny (wycie skomlenie).

Nerwica dystymiczna. U psów w podeszłym wieku występują też czasem objawy powodujące, między innymi, zaburzenia orientacji przestrzennej. Pies nie potrafi na przykład prawidłowo ocenić szerokości korytarza, drzwi, itp. w stosunku do wielkości własnego ciała. Próbując przecisnąć się na siłę, może zaklinować się w nich na wiele godzin warcząc i wyjąc. Jak do tej pory w leczeniu tego schorzenia potwierdzono skuteczność tylko jednego leku.

Pies, którego zachowanie uległo wyraźnej zmianie powinien zostać dokładnie przebadany i poddany stosownemu leczeniu.

Niewydolność serca

Niewydolność pojawia się wówczas, gdy serce przestaje pracować wystarczająco efektywnie. Objawy są dosyć charakterystyczne i możliwe do zaobserwowania. Pies szybciej się męczy, czasem też kaszle. W zależności od tego, której części serca dotyczy niewydolność, jej skutkiem bywa również obrzęk (nagromadzenie cieczy). Chorobę można wykryć i zdiagnozować odpowiednio wcześnie dzięki regularnemu monitorowaniu pracy serca (osłuchiwanie, elektrokardiogram, ultrasonografia). Pozwala to na podjęcie właściwego leczenia farmakologicznego i wprowadzenie diety wspomagającej pracę serca.

Niewydolność nerek

Jednym z głównych zadań nerek jest oczyszczanie krwi ze szkodliwych produktów przemiany materii (w szczególności mocznika) i usuwanie ich z organizmu wraz z moczem. Przewlekła niewydolność nerek polega na stopniowym i nieodwracalnym pogarszaniu funkcji wydalniczych, regulujących i hormonalnych.

Zmiany stają się zauważalne dopiero w momencie, gdy ilość obumarłych nefronów (podstawowych jednostek funkcjonalno-strukturalnych nerki) przekroczy 75%. Diagnoza jest więc zawsze stawiana dość późno w stosunku do postępu choroby. Pierwsze objawy kliniczne zwracające uwagę opiekuna psa to wzmożone pragnienie (polidypsja) oraz wzmożone oddawanie moczu (poliuria). Pijąc więcej niż zwykle pies miewa problemy z utrzymaniem moczu w nocy dlatego może załatwiać się w domu. Objawom tym towarzyszy często utrata wagi związana początkowo z podwyższonym poziomem mocznika we krwi, co wpływa na spadek apetytu. W późniejszej fazie choroby organizm zaczyna z kolei zużywać większe ilości białka.

Diagnoza weterynaryjna opiera się na opisie objawów klinicznych przedstawionym przez opiekuna psa oraz wynikach dodatkowych badań (pomiar poziomu mocznika, kreatyniny, białka oraz niektórych minerałów we krwi).

Wcześnie rozpoznaną niewydolność nerek można leczyć za pomocą odpowiednich środków farmakologicznych oraz właściwej diety. W niewydolności nerek dochodzi do upośledzenia wydalania fosforu, a jego nadmiar we krwi prowadzi do uszkodzenia nerek oraz układu kostnego. Kluczową kwestią jest więc ograniczenie spożycia tego pierwiastka poprzez obniżenie jego zawartości w karmie, w której składzie powinny znaleźć się też białka o wysokiej wartości biologicznej sprzyjające obniżeniu poziomu mocznika we krwi. U psów cierpiących na niewydolność nerek niezbędne jest regularne monitorowanie wagi ciała i ogólnego stanu zdrowia (w szczególności masy mięśniowej).

Wyniki badań pokazują również, że do poprawy pracy nerek przyczynia się także zwiększone spożycie niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3. Na rynku dostępne są już kompletne suche karmy o wysokiej smakowitości przeznaczone specjalnie dla psów z niewydolnością nerek.

Choroby układu trawiennego

Jak wspomniano wyżej, czynniki patogenne mogą przedostawać się z dotkniętej infekcją jamy ustnej w głąb organizmu uszkadzając takie narządy jak płuca, nerki, stawy. Przez dość długi czas błędnie sądzono, że gotowe karmy przyczyniają się do przyrostu płytki nazębnej i rozwoju chorób przyzębia. Wyniki wielu najnowszych badań dowodzą jednak, że rozgryzanie suchych krokietów sprawia, że płytka nazębna narasta znacznie wolniej niż ma to miejsce w przypadku podawania psu karm mokrych sprzedawanych w puszkach lub saszetkach. Te ostatnie mają tendencję do zbierania się wokół krawędzi zęba graniczącej z dziąsłem podczas gdy krokiety, dzięki właściwościom ściernym, sprzyjają oczyszczaniu powierzchni zębowych. Oprócz regularnego czyszczenia szczoteczką, najlepszym środkiem zapobiegawczym jest podawanie psu suchej karmy w formie krokietów. Niektóre przysmaki przeznaczone do żucia także pomagają dbać o higienę jamy ustnej psa. W razie powstania kamienia nazębnego (zwapniałej płytki nazębnej), należy go usunąć w gabinecie weterynaryjnym.

U psów w podeszłym wieku często zdarzają się zaparcia, co związane jest ze spowolnieniem pasażu jelitowego i spadkiem aktywności fizycznej. Dieta bogata w błonnik pozwala łagodzić tego typu dolegliwości. Olej parafinowy lub środki przeczyszczające podajemy tylko doraźnie, chyba że lekarz weterynarii zaleci inaczej. Korzystne jest też zapewnienie psu odpowiedniej dawki aktywności fizycznej.

Nowotwory

Niekontrolowany rozrost komórek prowadzi do powstawania guzów, a konsekwencje zdrowotne zależą od ich umiejscowienia. Guzy złośliwe mogą rozprzestrzeniać się po całym ciele, stawiając powodzenie terapii pod znakiem zapytania. Podobnie jak w medycynie ludzkiej dostępne metody leczenia obejmują zarówno chemio jak i radioterapię, w obydwu dziedzinach czynione są wciąż coraz większe postępy. Zminimalizowanie spadku wagi, a w szczególności utraty masy mięśniowej, przyczynia się do znacznej poprawy rokowań. Właściwa dieta jest nieodzowną częścią procesu leczenia raka. Celem nadrzędnym jest to, by odżywiać organizm psa, ale nie guza, co osiąga się dzięki dostosowaniu składu karmy do potrzeb chorego zwierzęcia.

Przeciwdziałanie efektom procesu starzenia u psów można rozpocząć bardzo wcześnie, bo już... w okresie szczenięcym. Chodzi o szeroko pojętą profilaktykę, której podstawą bezsprzecznie właściwe żywienie. Regularne badania weterynaryjne sprzyjają wczesnej diagnostyce i pozwalają w porę podjąć właściwe leczenie. Monitorowanie stanu zdrowia i utrzymywanie psa w dobrej kondycji fizycznej to sprawy priorytetowe. Należy chronić go zarówno przed otyłością jak i nadmierną utratą masy mięśniowej. Odpowiednio skomponowana dieta trafiająca w konkretne potrzeby zwierzęcia umożliwia osiągnięcie powyższych celów.

Podsumowanie

Wiek dojrzały u psów, podobnie jak u ludzi nie od razu oznacza starość. Jednak naturalne procesy zachodzące w organizmie powoli, lecz nieuchronnie ulegają pogorszeniu, co można uznać za początki procesu starzenia się. Aby utrzymać psa w zdrowiu i dobrej kondycji, trzeba zadbać o odpowiedni tryb jego życia i właściwą dietę.